ستاره شباهنگ، پرنورترین و درخشان ترین ستاره آسمان شب

شباهنگ، شعرای یمانی یا سیروس

معنای شباهنگ در لغت نامه دهخدا به قصد آمدن در شب آمده است، همچنین از آن به عنوان ستاره ای روشن که در بعضی ایام به وقت شام، تابان شود و در بعضی ایام از صبح طلوع کند و یا ستاره ای که وقت شام اول تر از همه ستارگان نمایان شود نیز آمده است. شعرای یمانی یا شباهنگ، نام پرنورترین ستاره در آسمان شب است. این ستاره با فاصله  ۶٫۸ سال نوری یکی از نزدیکترین ستاره‌ ها به زمین بوده، تقریبا دوبرابر پرنورتر از ستاره سهیل، دومین ستاره پرنور آسمان است. ستاره شباهنگ درخشش زیادی دارد، به این علت که هم درخشندگی ذاتی بسیاری دارد و هم نسبت به ستارگان دیگر به کره زمین نزدیک تر است و در آسمان شب زمستان نیمکره شمالی به راحتی قابل مشاهده است. براساس اطلاعات ناسا ستاره شباهنگ جرمی دو برابر خورشید دارد و اگر در فاصله خورشید نسبت به ما قرار بگیرد، ۲۰ برابر درخشان تر خواهدبود.

این ستاره درواقع یک منظومه‌ دوتایی ستاره‌ای شامل ستاره‌ Sirius A و یک ستاره‌ کوتوله سفید کم‌ نور به نام Sirius B است. ستاره شباهنگ در بین یونانیان به خاطر درخشندگی زیادش شناخته شده بود، اما کشف ستاره  همراه آن سیریوس B در سال ۱۸۶۲ منجمان را شگفت زده کرد. ستاره ای که ما می توانیم با چشم غیر مسلح ببینیم ستاره  سیریوسA است. سیریوس B ده هزار برابر کم نور تر از سیریوس A است. این ستاره به حدی تاریک و دور از زمین است که ستاره شناسان تا سال ۲۰۰۵  نتوانسته بودند جرم آن را تشخیص دهند.

سیریوس A و سیریوس Bشباهنگ در برابر خورشید

شباهنگ یا Sirius به آرامی در حال نزدیک شدن به منظومه شمسی است و به همین دلیل تا ۶۰ هزار سال آینده پرنورتر نیز دیده می شود. جرم شباهنگ حدود دو برابر خورشید است، از نظر اخترشناسان ستاره شباهنگ در دسته ستارگان نوع A قرار دارد یعنی ستاره هایی بسیار داغ تر از خورشید ما. از نظر درخشندگی نیز ۲۰ برابر خورشید درخشندگی دارد.

بیشتر بخوانید:

اورانوس سیاره به پهلو خوابیده در منظومه شمسی

نپتون خدای دریا و همزاد اورانوس

مریخ، زیبا و شگفت انگیز

شباهنگ در تاریخ و اسطوره هاشباهنگ در صورت فلکی سگ بزرگ

در زبان انگلیسی به ستاره شباهنگ Dog Star می گویند. چرا که در صورت فلکی سگ بزرگ قرار دارد و به عبارتی بخشی از صورت فلکی سگ بزرگ است. عبارت  “روزهای سگی ” از ساعت ۳ جولای تا ۱۱ اوت، زمانی که سیریوس در ارتباط با خورشید طلوع می‌کند، به این دوره اشاره دارد. قدما احساس می‌کردند که ترکیبی از خورشید در طول روز و این ستاره در شب، مسئول گرمای شدید در طول تابستان بود.

طبق شواهد به دست آمده از الواح و پاپیروس های به دست آمده از اهرام مصر و مقبره های مردگان در مصر باستان، از زمان های گذشته اولین نشانه های طلوع این ستاره در مصر، مقارن بود با زمان بالا آمدن رود نیل. همچنین در اهرام ثلاثه در منطقه جیزه، اتاقی که محل دفن فرعون است، راهرویی باریک مربعی شکلی با اضلاع ۲۰ سانتی متر به سمت بالای هرم دارد و دقیقا در جهتی قرار گرفته است که روبروی ستاره شعرا باشد، چرا که مصریان اعتقاد داشتند فراعنه از جنس خدایان بوده و بعد از مرگ به خانه اصلی خود در جایی که ستاره شعرا راهنمای آن است باز می گردند.

به عبارت دیگر در زمان مصریان باستان، بالا آمدن رود نیل را با طلوع این ستاره همراه می دانستند. اگرچه سیل  باعث نابودی است، اما خاک های جدید و زندگی جدید، نعمت و برکت به بار می آورد. سیریوس نشان دهنده خدا، زندگی، مرگ، زاد و ولد و تولد دوباره زندگی گیاهی در امتداد رود نیل بود.

شباهنگ در زبان یونانی نیز به معنی ” درخشش ” است. در اروپا و یونان مذهب چندخدایی رواج داشته که از آن به نام پاگانیسم یاد می شود. مرکز فرمانروایی خدایان در این مذهب شهر افسانه ای المپ بود که قدرت خود را از ستاره سیریوس یا همان شعرا دریافت می کرد.

این مطلب ادامه دارد…

 

منبع: space. com

 

اینستاگرام :   Shabahang.planetarium

تلگرام :          shabahang_planetarium@

 

 

ممکن است شما دوست داشته باشید
2 نظرات
  1. عطألله علی زاده می گوید

    آیا شب آهنگ سیاره دارد و یا فاقد سیاره میباشد

    1. mrx می گوید

      با سلام.
      اکثر ستارگان دارای منظومه های سیاره ای خودشان هستند. با اینکه هزاران سیاره فراخورشیدی کشف شده است ولی ما هنوز فقط بر منظومه شمسی خودمان اشراف داریم و تنها منظومه ای که تعداد دقیق سیارات آن را میدانیم منظومه شمسی است. بنابراین ممکن است خورشید ما بیشتر از دیگر منظومه های ستاره ای، سیاره داشته باشد؛ یا اینکه فقط کسری از سیارات دیگر ستاره های کهکشان را داشته باشد. چرا نمی توانیم با قاطعیت بگوییم که همه ستاره ها یک منظومه با یک یا چند سیاره هستند؟ به این دلیل که امکان دیدن کهکشان راه شیری از نمایی خارجی وجود ندارد و از آنجایی که راه شیری یک کهکشان مارپیچی دیسکی شکل است و به دلیل تداخل نور ستاره ها به سختی می توان ستاره های طرفی که مقابل ماست و سیاره های آنها را تشخیص داد.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.